Welcome to 3W tape!
Trong hệ thống thông gió và điều hòa không khí HVAC, việc phân phối đúng lưu lượng gió đến từng khu vực ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thông gió, cân bằng hệ thống và hiệu quả vận hành. Một trong những thiết bị được sử dụng phổ biến để thực hiện nhiệm vụ này là van điều chỉnh lưu lượng gió tròn.
Van thường được lắp trực tiếp trên đường ống gió tròn, tại các nhánh cấp gió, hồi gió hoặc những vị trí cần cân chỉnh lưu lượng. Tùy yêu cầu công trình, van có thể sử dụng tay gạt, cơ cấu trục vít hoặc motor điều khiển tự động. Các tài liệu kỹ thuật HVAC cũng phân chia van tròn thành hai nhóm vận hành chính là manual và motorized.
Dựa trên các dòng sản phẩm hiện có, dưới đây là những loại van điều chỉnh lưu lượng gió tròn phổ biến hiện nay.

Van điều chỉnh lưu lượng gió tròn – Round Volume Control Damper (Round VCD) là thiết bị được lắp trên hệ thống ống gió tròn nhằm thay đổi tiết diện thông gió thông qua việc xoay cánh van.
Khi thay đổi góc mở của cánh:
Mở lớn → lưu lượng không khí đi qua tăng.
Đóng bớt → lưu lượng không khí giảm.
Đóng hoàn toàn → hạn chế tối đa dòng khí đi qua.
Van VCD tròn được sử dụng cho các đường ống cấp, hồi và hút gió, đồng thời hỗ trợ cân bằng lưu lượng giữa các nhánh trong quá trình vận hành và commissioning hệ thống HVAC.
Một bộ van thông thường gồm:
Thân van
Thường được chế tạo từ tôn mạ kẽm, inox hoặc vật liệu kim loại phù hợp với môi trường sử dụng. Thân có dạng tròn để kết nối trực tiếp với hệ thống ống gió.
Cánh van
Nằm bên trong thân van và có khả năng xoay quanh trục. Việc thay đổi góc cánh chính là cơ chế kiểm soát lượng không khí đi qua.
Trục van
Liên kết cánh với bộ phận điều khiển bên ngoài.
Bộ phận điều khiển
Tùy từng phiên bản có thể sử dụng:
Tay gạt.
Cơ cấu trục vít.
Motor/actuator.
Van tròn trên thị trường có thể sử dụng bộ khóa tay với chỉ báo vị trí đóng/mở hoặc được chuẩn bị trục để kết nối actuator điều khiển tự động.

Đây là dòng van sử dụng cơ cấu trục vít để thay đổi góc mở của cánh van.
Thay vì gạt trực tiếp cánh van, người vận hành xoay cơ cấu điều chỉnh để cánh thay đổi vị trí từ từ. Cách vận hành này phù hợp với những vị trí cần cân chỉnh lưu lượng tương đối ổn định.
Điều chỉnh đóng/mở thuận tiện.
Cơ cấu chắc chắn.
Dễ giữ cánh tại vị trí đã cài đặt.
Phù hợp với nhiều kích thước đường ống.
Thuận lợi khi cần cân chỉnh lưu lượng từng nhánh.
So với tay gạt trực tiếp, cơ cấu trục vít có ưu thế khi cần điều chỉnh chậm và giữ vị trí ổn định hơn.
Van trục vít có thể sử dụng tại:
Hệ thống cấp gió tươi.
Đường ống hồi gió.
Hệ thống hút khí.
Nhà xưởng sản xuất.
Trung tâm thương mại.
Tòa nhà văn phòng.
Hệ thống HVAC công nghiệp.

Van điều chỉnh lưu lượng gió tròn tay gạt là một trong những dòng có cấu tạo đơn giản và được sử dụng rộng rãi.
Bên ngoài thân van bố trí cần gạt liên kết trực tiếp với trục cánh. Người sử dụng chỉ cần di chuyển tay gạt để thay đổi góc mở.
Kết cấu đơn giản.
Thao tác nhanh.
Dễ quan sát trạng thái đóng/mở.
Dễ lắp đặt.
Thuận tiện bảo trì.
Phù hợp với hệ thống không yêu cầu điều khiển tự động.
Một số thiết kế sử dụng locking quadrant có chỉ báo vị trí mở/đóng và cơ cấu khóa giúp cố định cánh sau khi cân chỉnh.
Đặc biệt phù hợp với:
Đường ống gió tròn dân dụng.
Nhà xưởng.
Văn phòng.
Chung cư.
Nhà hàng.
Khách sạn.
Hệ thống thông gió tầng hầm.
Các nhánh gió cần cân chỉnh thủ công.

Đối với hệ thống HVAC yêu cầu khả năng đóng/mở hoặc điều chỉnh từ xa, van tròn có thể kết hợp với motor điện hay actuator.
Motor tác động lên trục van để thay đổi vị trí cánh mà không cần người vận hành trực tiếp tại đường ống.
Điều khiển tự động.
Hạn chế thao tác thủ công.
Phù hợp với van nằm tại vị trí khó tiếp cận.
Có thể tích hợp vào hệ thống điều khiển HVAC.
Phù hợp với các công trình quy mô lớn.
Cho phép điều khiển lưu lượng theo từng khu vực.
Van motorized được thiết kế để điều khiển tự động lưu lượng trong hệ thống HVAC và actuator được lựa chọn theo kích thước van, điện áp cũng như yêu cầu kỹ thuật của dự án.
Dòng van này thường được lựa chọn cho:
Trung tâm thương mại.
Cao ốc văn phòng.
Nhà máy.
Bệnh viện.
Khách sạn.
Phòng sạch.
Hệ thống HVAC tự động.
Công trình có hệ thống BMS.
| Tiêu chí | Van tròn trục vít | Van tròn tay gạt | Van tròn gắn motor |
|---|---|---|---|
| Phương thức điều khiển | Thủ công qua trục vít | Gạt trực tiếp | Motor/actuator |
| Tốc độ thao tác | Chậm, dễ cân chỉnh | Nhanh | Tự động |
| Khả năng giữ vị trí | Tốt | Tốt khi khóa tay gạt | Theo actuator/hệ điều khiển |
| Điều khiển từ xa | Không | Không | Có |
| Mức độ tự động hóa | Thấp | Thấp | Cao |
| Kết cấu | Chắc chắn | Đơn giản | Phức tạp hơn |
| Chi phí đầu tư | Hợp lý | Kinh tế | Cao hơn |
| Công trình phù hợp | HVAC dân dụng và công nghiệp | Hệ thống thông thường | HVAC tự động, công trình lớn |
Như vậy, không có một loại van phù hợp cho mọi hệ thống. Lựa chọn cần căn cứ vào yêu cầu điều chỉnh, khả năng tiếp cận thiết bị và phương án điều khiển của công trình.
Nếu công trình chỉ cần đóng/mở nhanh và cân chỉnh lưu lượng cơ bản, van tay gạt là lựa chọn đơn giản, dễ vận hành và kinh tế.
Trong khi đó, van trục vít phù hợp hơn với những vị trí cần thay đổi góc cánh từ từ và ưu tiên khả năng giữ vị trí sau khi cân chỉnh.
Có thể lựa chọn theo nguyên tắc:
Chọn van tay gạt khi:
Muốn thao tác nhanh.
Van đặt ở vị trí dễ tiếp cận.
Hệ thống không thường xuyên thay đổi lưu lượng.
Ưu tiên cấu tạo đơn giản.
Chọn van trục vít khi:
Cần cân chỉnh từ từ.
Muốn hạn chế cánh thay đổi vị trí ngoài ý muốn.
Sử dụng cho các tuyến ống cần cân bằng lưu lượng tương đối ổn định.
Cả hai đều thuộc nhóm VCD điều chỉnh lưu lượng; khác biệt đáng chú ý nằm ở cơ cấu truyền động và cách người vận hành thay đổi vị trí cánh.
Motor không phải lúc nào cũng cần thiết.
Với một nhánh ống gió nhỏ, lưu lượng được cân chỉnh một lần trong quá trình nghiệm thu rồi ít thay đổi, sử dụng van thủ công thường đã đáp ứng yêu cầu.
Ngược lại, nên cân nhắc van gió tròn gắn motor khi:
Lưu lượng cần thay đổi thường xuyên.
Van nằm trên trần cao hoặc vị trí khó thao tác.
Công trình cần điều khiển theo từng khu vực.
Hệ thống HVAC vận hành tự động.
Cần kết nối với thermostat hoặc hệ thống điều khiển trung tâm.
Yêu cầu đóng/mở van theo tín hiệu điều khiển.
Các thiết kế round VCD thương mại hiện nay thường cho phép lựa chọn giữa khóa tay thủ công, trục mở rộng để lắp actuator hoặc actuator điện lắp trực tiếp.
Để lựa chọn đúng sản phẩm, không nên chỉ dựa vào đường kính van. Khi đặt hàng cần xác định đồng thời:
Van cần tương thích với kích thước tuyến ống để thuận tiện kết nối và hạn chế rò rỉ.
Xác định rõ:
Tay gạt – Trục vít – Gắn motor.
Tùy môi trường sử dụng có thể lựa chọn:
Tôn mạ kẽm.
Inox.
Hoặc vật liệu theo yêu cầu dự án.
Các nhà sản xuất VCD hiện cung cấp nhiều lựa chọn vật liệu như galvanized steel, stainless steel và aluminium tùy thiết kế.
Cần xem xét van nằm ở:
Ống chính hay ống nhánh.
Đường cấp hay hồi gió.
Trên trần hay khu vực kỹ thuật.
Vị trí có thuận tiện thao tác bằng tay hay không.
Đối với phiên bản motor cần xác định thêm:
Loại actuator.
Điện áp.
Mô-men xoắn.
Kiểu tín hiệu điều khiển.
Yêu cầu tích hợp hệ thống điều khiển.
Van VCD tròn có phạm vi ứng dụng khá rộng trong hệ thống cơ điện – HVAC:
Hệ thống điều hòa không khí.
Hệ thống cấp gió tươi.
Hệ thống hồi gió.
Hệ thống hút và thông gió.
Đường ống gió tròn và ống gió xoắn.
Nhà máy và nhà xưởng.
Trung tâm thương mại.
Chung cư và cao ốc.
Khách sạn.
Bệnh viện.
Trường học.
Công trình công nghiệp.
Round Volume Control Damper được thiết kế trực tiếp cho các hệ thống HVAC sử dụng đường ống tròn và có thể lắp theo phương ngang hoặc phương đứng tùy thiết kế.
Van điều chỉnh lưu lượng gió tròn tuy có cấu tạo tương đối đơn giản nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc phân phối và cân bằng không khí của hệ thống HVAC.
Trong đó, ba dòng phổ biến gồm:
Van điều chỉnh lưu lượng tròn dạng trục vít – chắc chắn, thuận lợi cho việc cân chỉnh và giữ vị trí.
Van điều chỉnh lưu lượng tròn tay gạt – đơn giản, thao tác nhanh và kinh tế.
Van điều chỉnh lưu lượng tròn gắn motor – thích hợp với hệ thống HVAC tự động và những vị trí cần điều khiển từ xa.
Việc lựa chọn đúng loại van theo kích thước đường ống, lưu lượng thiết kế, vị trí lắp đặt và phương thức điều khiển sẽ giúp hệ thống thông gió vận hành ổn định, thuận tiện cân bằng và tối ưu hơn trong quá trình sử dụng.
CÔNG TY TNHH MTV PRODETECH
Địa chỉ: Thôn 4 – Phú Cát – Quốc Oai – Hà Nội
Văn phòng :B5-20 KĐT Vinhome Gardenia Hàm Nghi, Cầu Diễn, Từ Liêm, Hà Nội
Điện thoại :
C.E.O : Mr. Nguyễn Xuân Tài – 0913.554.030
TPKD : Ms. Trần Phương Thảo – 0904 698 379
KD : Ms. Nguyễn Thị Phương Thảo – 0936 382 469
Website: beeflex.com.vn ; atata.com.vn ; nanoflex.com.vn ; microflex.com.vn ; prodetech.com.vn
0913 554 030
tai.nguyenxuan@prodetech.vn